066. Bab V · Bagian 36/61 — Negara Ziriyah di Aljazair dan Tunisia
الدَّوْلَةُ الزِّيرِيَّةُ فِي الْجَزَائِرِ وَتُونِسَ
Negara Ziriyah di Aljazair dan Tunisia
362–563 H / 972–1167 M
Daftar isi
كَانَتْ هَذِهِ الْمَنَاطِقُ بِيَدِ الْفَاطِمِيِّينَ. وَلَمَّا تَمَكَّنُوا مِنْ مِصْرَ انْتَقَلُوا إِلَيْهَا سَنَةَ ٣٦٣هـ / ٩٧٣م، وَأَنَابُوا عَنْهُمْ بُلُكِّينَ بْنَ زِيرِي الصِّنْهَاجِيَّ فِي حُكْمِ الشَّمَالِ الْأَفْرِيقِيِّ. فَاسْتَقَلَّ هَذَا بِالْمَنْطِقَةِ، وَأَقَامَ دَوْلَتَهُ. وَتَوَلَّى ابْنُهُ حَمَّادُ بْنُ بُلُكِّينَ وِلَايَةَ الْمَغْرِبِ الْأَوْسَطِ (الْجَزَائِرِ) وَأَقَامَ بِهَا الدَّوْلَةَ الْحَمَّادِيَّةَ — كَمَا سَيَرِدُ — وَتَدِينُ هَذِهِ الدَّوْلَةُ بِالْمَذْهَبِ الشِّيعِيِّ.
Wilayah-wilayah ini semula berada di tangan Fathimiyah. Setelah menguasai Mesir, mereka pindah ke sana pada 363 H/973 M dan menunjuk Bulukkin bin Ziri ash-Shinhaji sebagai wakil untuk memerintah Afrika Utara. Ia kemudian memerintah wilayah itu secara mandiri dan mendirikan negaranya. Putranya, Hammad bin Bulukkin, memerintah Maghrib Tengah, yaitu Aljazair, dan mendirikan negara Hammadiyah di sana, sebagaimana akan disebutkan kemudian. Penulis menyatakan bahwa negara ini menganut mazhab Syiah.
وَعِنْدَمَا أَعْلَنَتْ هَذِهِ الدَّوْلَةُ اسْتِقْلَالَهَا وَانْفِصَالَهَا عَنِ الْفَاطِمِيِّينَ، أَطْلَقَ عَلَيْهِمُ الْخَلِيفَةُ الْفَاطِمِيُّ (الْمُسْتَنْصِرُ) قَبَائِلَ بَنِي سُلَيْمٍ وَبَنِي هِلَالٍ الْبَدَوِيَّةَ (كَانُوا يَعِيشُونَ بِصَعِيدِ مِصْرَ) فَجَازُوا النِّيلَ إِلَى أَفْرِيقِيَّةَ سَنَةَ ٤٤٤هـ / ١٠٥٢م. وَاسْتَبَاحُوا الْبِلَادَ وَأَلْحَقُوا بِآلِ زِيرِي هَزَائِمَ مُنْكَرَةً. فَضَعُفَتْ دَوْلَتُهُمْ وَاسْتَمَرَّتْ فِي الِانْحِدَارِ إِلَى أَنْ قُضِيَ عَلَيْهَا تَمَامًا.
Ketika negara ini menyatakan kemerdekaan dan pemisahan diri dari Fathimiyah, Khalifah Fathimiyah al-Mustanshir mengerahkan suku-suku Badui Bani Sulaim dan Bani Hilal untuk menyerang mereka. Suku-suku itu sebelumnya tinggal di Mesir Hulu. Mereka menyeberangi Sungai Nil menuju Ifriqiyah pada 444 H/1052 M, menjarah negeri-negeri, dan menimpakan kekalahan berat kepada keluarga Ziri. Negara Ziriyah melemah dan terus merosot hingga berakhir sepenuhnya.
Para penguasa yang menonjol
وَأَبْرَزُ حُكَّامِ الدَّوْلَةِ
بُلُكِّينُ (وَهُوَ مُؤَسِّسُ مَدِينَةِ الْجَزَائِرِ) ٣٦٢–٣٧٤هـ / ٩٧٢–٩٨٤م.
Bulukkin, pendiri kota Aljir: 362–374 H/972–984 M.
بَادِيسُ ٣٨٥–٤٠٧هـ / ٩٩٥–١٠١٦م.
Badis: 385–407 H/995–1016 M.
الْمُعِزُّ بْنُ بَادِيسَ ٤٠٧–٤٤١هـ / ١٠١٦–١٠٤٩م.
Al-Mu‘izz bin Badis: 407–441 H/1016–1049 M.
تَمِيمٌ ٤٥٤–٥٠٢هـ / ١٠٦٢–١١٠٨م.
Tamim: 454–502 H/1062–1108 M.
الْحَسَنُ ٥١٥–٥٦٣هـ / ١١٢١–١١٦٧م.
Al-Hasan: 515–563 H/1121–1167 M.